ข้อมูลปราชญ์ชาวบ้านและภูมิปัญญาท้องถิ่น

กองการศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

องค์การบริหารส่วนตำบลแจ้ห่ม 
อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง

ปราชญ์ชาวบ้าน
ปราชญ์ชาวบ้านคนส่วนใหญ่มักจะคิดถึงองค์ความรู้หรือภูมิปัญญาที่มาจากชาวบ้าน
เป็นความรู้ ที่ตกทอดมาจากบรรพบุรุษเกิดจากกระบวนการเรียนรู้ปรับตัว
ผ่านประสบการณ์ที่สั่งสมพัฒนาและสืบทอดกันต่อๆมา เพื่อใช้แก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในการดำรงชีวิต
ได้อย่างมีความสุขหลักการแนวคิดและวิถีชีวิตของปราชญ์ เป็นสิ่งที่คนในยุคสมัยปัจจุบันนี้
ควรได้เรียนรู้และนำไปเป็นแบบอย่างในการดำรงชีวิตการนำภูมิปัญญาจากปราชญ์ชาวบ้าน
มาประยุกต์ใช้ในการทำงานซึ่งสามารถนำไปใช้ปฏิบัติใช้ในระดับบุคคล
และชุมชนท้องถิ่นได้เป็นอย่างดี บรรพบุรุษของชาวไทยเป็นชนชาติที่มีศิลปะวัฒนธรรมจารีตประเพณี
ที่เก่าแก่สืบทอดกันมานานนับร้อยนับพันปี
โดยบรรพบุรุษของชาวไทยได้นำเอาความรู้ความสามารถด้านต่างๆ
ถ่ายทอดให้คนรุ่นหนึ่งไป สู่คนอีกรุ่นหนึ่งโดยมีการปรับเปลี่ยนไปตามยุคสมัย
เพื่อนำความรู้นั้นๆมาใช้ปรับปรุงเปลี่ยนแปลงในการดำรงชีวิตอยู่ในสังคมชุมชนท้องถิ่น
ให้มีคุณภาพมากยิ่งขึ้นโดยความรู้ความสามารถเหล่านี้จะเรียกว่า “ภูมิปัญญาท้องถิ่น”

ปราชญ์ชาวบ้าน
หมายถึงบุคคลในสังคมชุมชนท้องถิ่นซึ่งเป็นเจ้าของภูมิปัญญาและนำภูมิปัญญามาใช้ประโยชน์
ในการดำรงชีวิตจนประสบผลสำเร็จ จากการสั่งสมประสบการณ์และสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้
เชื่อมโยงคุณค่าภูมิปัญญาของอดีตกับปัจจุบันได้อย่างเหมาะสมสอดคล้องกับการดำรงชีพในปัจจุบัน

ปราชญ์ชาวบ้านด้านรักษาด้วยสมุนไพร
การดูแลรักษาสุขภาพของมนุษย์ มีมาตั้งแต่สมัยอดีตกาลมนุษย์ในแต่ละสังคมต่างก็มีวิธีการดูแลสุขภาพ
และรักษาอาการเจ็บป่วยด้วยวิธีการต่างๆออกไปทั้งนี้ขึ้นกับบริบทของชุมชนระบบความเชื่อ
สภาพแวดล้อมตามธรรมชาติที่มีลักษณะเฉพาะถิ่น

ชื่อ – นามสกุล นายเจริญ  ประกอบการ
วัน/เดือน/ปีเกิด 4 มิ.ย. 2492
อายุ 66 ปี
ที่อยู่    78  หมู่ที่ 6  ต.แจ้ห่ม  อ.แจ้ห่ม  จ.ลำปาง
มีความรู้ / เชี่ยวชาญ ด้านหมอพื้นเมือง
ชื่อ – นามสกุล นายอนันต์  อาจกล้า
วัน/เดือน/ปีเกิด

5 ก.พ. 2500

อายุ 60  ปี
ที่อยู่   

161  หมู่ที่ 7 ต.แจ้ห่ม  อ.แจ้ห่ม  จ.ลำปาง

มีความรู้ / เชี่ยวชาญ ด้านหมอพื้นเมือง
ชื่อ – นามสกุล นายแก้วลูน  แข็งแรง
วัน/เดือน/ปีเกิด

12  เม.ย. 2505

อายุ 53  ปี
ที่อยู่    1  หมู่ที่ 7 ต.แจ้ห่ม  อ.แจ้ห่ม จ.ลำปาง
มีความรู้ / เชี่ยวชาญ ด้านยาสมุนไพร
ชื่อ – นามสกุล นายมอน  เปียงปัน
วัน/เดือน/ปีเกิด 1 ม.ค. 2475
อายุ 83 ปี
ที่อยู่    หมู่ที่ 7  ต.แจ้ห่ม  อ.แจ้ห่ม  จ.ลำปาง
มีความรู้ / เชี่ยวชาญ ด้านหมอเมือง
 

ปราชญ์ชาวบ้านด้านเกษตรกรรมและเศรษฐกิจพอเพียง
ภูมิปัญญาไทยหรือที่เรายกย่องกันว่าปราชญ์ชาวบ้านมีหลากหลายตามความถนัด
และการปฏิบัติของแต่ละคนเป็นผู้ที่ได้หล่อหลอมองค์ความรู้จากประสบการณ์
ซึมซับบ่มเพาะค้นคว้าทดลองโดยใช้วิถีชีวิตของตนเองทั้งทางกายและใจมาเป็นเครื่องทดลอง
เพื่อแสวงหาความถูกผิดจนกระทั่งประสบความสำเร็จจึงคิดสร้างสรรค์กลั่นกรองสิ่งที่มีคุณค่าแก่ชีวิต
มาถ่ายทอดให้ผู้อื่นได้สืบสานอันถือว่าเป็นทั้งปัญญาและเป็นสมบัติมรดกตกทอด
ที่มีคุณค่ามหาศาลแก่แผ่นดินจากประสบการณ์ความคิดและวิถีการดำรงชีวิต
ของปราชญ์ชาวบ้านแต่ละท่านล้วนแล้วแต่เป็นต้นแบบเป็นขุมทรัพย์ทางปัญญาที่สำคัญ
สร้างคุณูปการต่อความเป็นอยู่การประกอบอาชีพทำมาหากินในท้องถิ่นเป็นภูมิคุ้มกัน
มิให้ชุมชนล่มสลายมลายไปตามกระแสการพัฒนา ในยุคโลกาภิวัฒน์

ชื่อ – นามสกุล นายทินกร      คนสุข
วัน/เดือน/ปีเกิด 11 พ.ค. 2505
อายุ 55  ปี
ที่อยู่    220  หมู่ที่ 6 ต.แจ้ห่ม  อ.แจ้ห่ม  จ.ลำปาง
มีความรู้ / เชี่ยวชาญ ด้านการเกษตรแบบเศรษฐกิจพอเพียง
ชื่อ – นามสกุล นายสุกคำ  แปลกใจ
วัน/เดือน/ปีเกิด  
อายุ 51 ปี
ที่อยู่    301 หมู่ที่ 7  ต.แจ้ห่ม  อ.แจ้ห่ม  จ.ลำปาง
มีความรู้ / เชี่ยวชาญ ด้านการเกษตรแบบเศรษฐกิจพอเพียง

ปราชญ์ชาวบ้านด้านศาสนาประเพณีและพิธีกรรม
ปราชญ์ชาวบ้านเกิดจากการสะสมการเรียนรู้มาเป็นระยะเวลานานมีความสัมพันธ์เกี่ยวโยงในเรื่องการทำมาหากิน
การอยู่ร่วมกันในชุมชนการปฏิบัติศาสนาประเพณีพิธีกรรมและความเชื่อนอกจากนั้นยังสอดคล้องเชื่อมโยงไปถึง
พืชสัตว์และสิ่งแวดล้อมเช่นเดียวกันกับภูมิปัญญาอันทรงคุณค่าสาขาศาสนาประเพณีและพิธีกรรม
มีความเชื่อมโยงสัมพันธ์ใกล้ชิดกันระหว่างคนธรรมชาติและสิ่งเหนือธรรมชาติ
การถ่ายทอดภูมิปัญญาที่มีโดยใช้สติปัญญาของตนที่สั่งสมความรู้ความสามารถและประสบการณ์
เพื่อการดำรงชีวิตมาโดยตลอดย่อมถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่นด้วยวิธีการที่แตกต่างกันไปตามสภาพแวดล้อมของแต่ละท้องถิ่น
ทั้งทางตรงและทางอ้อมโดยอาศัยศรัทธาทางศาสนาความเชื่อเรื่องผีที่บรรพบุรุษถ่ายทอด
เรียนรู้สืบต่อกันมาโดยการบอกเล่าเรื่องราวที่ผ่านมาได้แก่

ชื่อ – นามสกุล นายเสริม  ธิสาระ
วัน/เดือน/ปีเกิด 28ม.ค. 2491
อายุ 67  ปี
ที่อยู่    50  หมู่ที่ 4 ต.แจ้ห่ม  อ.แจ้ห่ม  จ.ลำปาง
มีความรู้ / เชี่ยวชาญ

วัฒนธรรมพื้นบ้าน

ปราชญ์ชาวบ้านด้านดนตรีพื้นเมือง
ปราชญ์ชาวบ้านดนตรีพื้นเมือง เสริมด้วยการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น
ให้สืบทอดถึงลูกหลานต่อไปสมควรที่จะศึกษาเพื่อเป็นตัวอย่างในการปฏิบัติตนและแนวทาง
ในการเรียนรู้ของปราชญ์ต่อไป

ชื่อ – นามสกุล

นายสมนึก  วรรณารักษ์

วัน/เดือน/ปีเกิด 5 ม.ค. 2487
อายุ 73  ปี
ที่อยู่    115  หมู่ที่ 4 ต.แจ้ห่ม  อ.แจ้ห่ม  จ.ลำปาง
มีความรู้ / เชี่ยวชาญ ด้านดนตรีพื้นเมือง
ชื่อ – นามสกุล นายสีนวน  เตรียมแรง
วัน/เดือน/ปีเกิด 31 ธ.ค. 2499
อายุ 61  ปี
ที่อยู่    166 หมู่ที่ 5 ต.แจ้ห่ม  อ.แจ้ห่ม  จ.ลำปาง
มีความรู้ / เชี่ยวชาญ ด้านดนตรีพื้นเมือง
ชื่อ – นามสกุล  
วัน/เดือน/ปีเกิด  
อายุ  
ที่อยู่     
มีความรู้ / เชี่ยวชาญ  
 
ชื่อ – นามสกุล  
วัน/เดือน/ปีเกิด  
อายุ  
ที่อยู่     
มีความรู้ / เชี่ยวชาญ  
 
ชื่อ – นามสกุล  
วัน/เดือน/ปีเกิด  
อายุ  
ที่อยู่     
มีความรู้ / เชี่ยวชาญ  
 
ชื่อ – นามสกุล  
วัน/เดือน/ปีเกิด  
อายุ  
ที่อยู่     
มีความรู้ / เชี่ยวชาญ  
 
ชื่อ – นามสกุล  
วัน/เดือน/ปีเกิด  
อายุ  
ที่อยู่     
มีความรู้ / เชี่ยวชาญ